ΙΚΕ ή ατομική επιχείρηση; Πώς να επιλέξεις σωστά το 2026

Ένα από τα πιο συχνά ερωτήματα που δέχεται κάθε λογιστής: «Να κάνω ΙΚΕ ή να μείνω ατομική;» Η απάντηση εξαρτάται από τα έσοδά σου, τον κλάδο σου και τα σχέδιά σου. Σε αυτόν τον οδηγό αναλύουμε τις δύο μορφές βήμα-βήμα.

Τι είναι η ατομική επιχείρηση

Η ατομική επιχείρηση (ελεύθερος επαγγελματίας ή εμπορική ατομική) είναι η απλούστερη μορφή δραστηριότητας:

• Κόστος ίδρυσης: Δωρεάν (απλή έναρξη στο TAXISnet)
• Λογιστικά: Απλογραφικά βιβλία (Β' κατηγορίας) για τους περισσότερους
• Φορολογία: Κλίμακα φυσικών προσώπων (9% – 44%)
• ΕΦΚΑ: Υποχρεωτικές εισφορές ανεξαρτήτως κερδοφορίας
• Ευθύνη: Απεριόριστη προσωπική ευθύνη

Τι είναι η ΙΚΕ

Η Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία (ΙΚΕ) είναι η δημοφιλέστερη εταιρική μορφή για μικρές επιχειρήσεις:

• Κόστος ίδρυσης: ~€350–500 (συμβολαιογράφος + ΓΕΜΗ + δημοσιεύσεις)
• Ελάχιστο κεφάλαιο: €1 (μπορεί και €0 με εγγυητικές εισφορές)
• Λογιστικά: Διπλογραφικά βιβλία (Γ' κατηγορίας) — υψηλότερο κόστος λογιστή
• Φορολογία: Σταθερός συντελεστής 22% στα κέρδη + 5% μέρισμα
• ΕΦΚΑ: Ο διαχειριστής πληρώνει ΕΦΚΑ, αλλά μπορεί να πάρει μισθό (εκπίπτει)
• Ευθύνη: Περιορισμένη στο κεφάλαιο της εταιρείας

Φορολογική σύγκριση

Πότε συμφέρει η ΙΚΕ

Η ΙΚΕ αρχίζει να συμφέρει φορολογικά όταν τα καθαρά κέρδη ξεπερνούν τα €35.000–40.000. Εκτός από τη φορολογία, σκέψου ΙΚΕ αν:

• Θέλεις περιορισμένη ευθύνη — ιδιαίτερα σε κλάδους με κίνδυνο αστικής ευθύνης
• Σχεδιάζεις να προσλάβεις — η ΙΚΕ δίνει πιο «επαγγελματική» εικόνα
• Έχεις συνεταίρο — η ΙΚΕ ρυθμίζει σαφώς τα μερίδια
• Θέλεις να κρατήσεις κέρδη στην εταιρεία — μόνο 22% αν δεν τα μοιράσεις

Πότε μένεις ατομική

• Κέρδη κάτω από €30.000 — η ΙΚΕ δεν αξίζει λόγω λογιστικού κόστους
• Απλή δραστηριότητα — π.χ. freelance developer χωρίς υπαλλήλους
• Θέλεις ελάχιστη γραφειοκρατία — η ατομική δεν χρειάζεται πρακτικά, δημοσιεύσεις, ΓΣ
• Πρώτα χρόνια δραστηριότητας — εκμεταλλεύεσαι τη μειωμένη ΕΦΚΑ κατηγορία 0

Κρυφά κόστη της ΙΚΕ

Μην ξεχνάς τα πρόσθετα κόστη που δεν φαίνονται στη φορολογική σύγκριση:

• Λογιστής: €200–400/μήνα αντί €80–150 (διπλογραφικά vs απλογραφικά)
• ΓΕΜΗ: €80/χρόνο ετήσιο τέλος
• Δημοσιεύσεις: ~€200/χρόνο (ισολογισμός, πρακτικά ΓΣ)
• Τέλος επιτηδεύματος: €1.000 (vs €650 ατομική)
• Σύσταση: €350–500 μία φορά

Συνολικά, η ΙΚΕ κοστίζει €2.000–4.000 περισσότερα τον χρόνο σε λειτουργικά. Αυτά πρέπει να τα «κερδίσεις πίσω» από τη φορολογική εξοικονόμηση.

Μετατροπή ατομικής σε ΙΚΕ

Αν αποφασίσεις να μετατραπείς:

1. Διακοπή ατομικής στο TAXISnet
2. Ίδρυση ΙΚΕ μέσω e-ΥΜΣ (ψηφιακή σύσταση, ~2 εργάσιμες)
3. Μεταφορά πελατών — νέα τιμολόγια από την ΙΚΕ
4. Νέα ΦΠΑ — η ΙΚΕ παίρνει νέο ΑΦΜ
5. myDATA — νέα εγγραφή στο myDATA ως νομικό πρόσωπο

Συχνές ερωτήσεις

Μπορώ να έχω ΙΚΕ και ατομική ταυτόχρονα;

Ναι, αλλά θα πληρώνεις διπλά ΕΦΚΑ και θα φορολογείσαι ξεχωριστά για κάθε δραστηριότητα. Σπάνια συμφέρει.

Η ΙΚΕ με ένα άτομο (μονοπρόσωπη) λειτουργεί κανονικά;

Ναι. Η μονοπρόσωπη ΙΚΕ είναι η πιο διαδεδομένη μορφή. Είσαι ταυτόχρονα μοναδικός εταίρος και διαχειριστής.

Πώς παίρνω χρήματα από την ΙΚΕ;

Με τρεις τρόπους: (α) μισθό διαχειριστή (εκπίπτει, φορολογείται ως εισόδημα), (β) μέρισμα (5% παρακράτηση), (γ) δάνειο από την εταιρεία (προσοχή: αυτό ελέγχεται).

Τι γίνεται με τον ΦΠΑ;

Ίδιες υποχρεώσεις. Αν η ατομική σου ήταν στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, η ΙΚΕ θα είναι επίσης.